FPPA nedir? Tek bacak squatta dinamik diz valgusu nasıl değerlendirilir?

FPPA nedir?

FPPA, önden çekilmiş bir görüntüde uyluk çizgisi (spina iliaca anterior superior’dan diz eklem merkezine) ile bacak çizgisi (diz eklem merkezinden ayak bileği eklem merkezine) arasındaki açıdır. Diz içe doğru kaçtıkça açı büyür; bu nedenle FPPA, dinamik diz valgusunun iki boyutlu bir göstergesi olarak kullanılır.

Ölçüm protokolü

1. Noktaları işaretleyinSİAS, diz eklem merkezi (femur kondilleri arasının ortası) ve ayak bileği eklem merkezi (malleoller arasının ortası).
2. Kamerayı konumlandırınKamera önden, diz yüksekliğinde, hareket düzlemine dik ve sabit (tripod) olmalı. Bütün alt ekstremite hareket boyunca kadrajda kalmalı.
3. Hareketi standartlaştırınTek bacak squat derinliğini (örneğin 45° ya da 60° diz fleksiyonu), kol pozisyonunu ve tempoyu sabitleyin; birkaç deneme tekrar yaptırın.
4. Doğru kareyi seçinAçıyı genellikle en derin noktada, yani en yüksek diz fleksiyonunun olduğu karede ölçün. Birden fazla tekrarın ortalamasını alın.

Ölçüm ne kadar güvenilir?

Munro, Herrington ve Carolan’ın (2012) çalışmasında tek bacak squat, drop jump ve tek bacak iniş görevlerinde 2B FPPA ölçümünün gün içi güvenilirliği ICC 0,59–0,88, günler arası güvenilirliği ICC 0,72–0,91 bulundu. Standart ölçüm hatası yaklaşık 2,7–3,0°, en küçük saptanabilir fark ise yaklaşık 7,5–8,9° idi. Aynı çalışmada kadınların, sol tek bacak squat dışındaki tüm testlerde erkeklerden anlamlı olarak daha yüksek FPPA değerleri gösterdiği raporlandı.

Yani iki ölçüm arasında 7–9°’den küçük bir fark, gerçek bir değişim yerine ölçüm hatası olabilir. Takipte bu sınırı göz önünde bulundurun.

Sonuçları yorumlarken

• Squat derinliği ve taraf önemli: 2022 tarihli bir çalışmada 2B FPPA’nın 3B analizle uyumunun squat derinliğine, destek bacağına ve dinamik valgus varlığına göre değiştiği gösterildi.
• Tek başına tanı koydurmaz: FPPA bir hareket paternini gösterir; kalça kas kuvveti, ayak pozisyonu ve semptomlarla birlikte değerlendirilmelidir.
• Karşılaştırmayı aynı koşullarda yapın: aynı ayakkabı ya da çıplak ayak, aynı derinlik, aynı kamera konumu.

Kaynaklar

1. Munro A, Herrington L, Carolan M. Reliability of two-dimensional video assessment of frontal-plane dynamic knee valgus during common athletic screening tasks. Journal of Sport Rehabilitation, 2012;21(1):7–11. salford-repository.worktribe.com/output/1437145/reliability-
2. Jamaludin NI ve ark. The Concurrent Validity and Reliability of Single Leg Squat Among Physically Active Females with and without Dynamic Knee Valgus. International Journal of Sports Physical Therapy, 2022;17(4). doaj.org/article/86d45675e103435e91a108aeb984fdd7